Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
Η 27η Ιουνίου 1976 θεωρείται μία από τις πιο δραματικές ημερομηνίες στην ιστορία της διεθνούς αεροπλοΐας και της τρομοκρατίας.
Μια αεροπειρατεία που ξεκίνησε από την Αθήνα και το αεροδρόμιο του Ελληνικού εξελίχθηκε σε διεθνή κρίση, οδηγώντας λίγες ημέρες αργότερα σε μία από τις πιο εντυπωσιακές στρατιωτικές επιχειρήσεις διάσωσης όλων των εποχών, την περίφημη Επιχείρηση Έντεμπε.
Η πτήση Τελ Αβίβ-Παρίσι με στάση την Αθήνα
Όλα ξεκίνησαν με την πτήση 139 της Air France, η οποία εκτελούσε το δρομολόγιο από το Τελ Αβίβ προς το Παρίσι, με ενδιάμεση στάση στο τότε αεροδρόμιο του Ελληνικού στην Αθήνα. Μετά την επιβίβαση νέων επιβατών στην ελληνική πρωτεύουσα, το αεροσκάφος απογειώθηκε με προορισμό το Παρίσι. Λίγη ώρα αργότερα, τέσσερις αεροπειρατές, δύο μέλη της παλαιστινιακής οργάνωσης Λαϊκό Μέτωπο για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PFLP) και δύο Γερμανοί που ανήκαν στις Επαναστατικές Πυρήνες (Revolutionary Cells), κατέλαβαν τον έλεγχο του αεροπλάνου.
Οι αεροπειρατές ανάγκασαν το πλήρωμα να αλλάξει πορεία. Αρχικά το αεροσκάφος προσγειώθηκε στη Βεγγάζη της Λιβύης για ανεφοδιασμό και στη συνέχεια κατευθύνθηκε στο αεροδρόμιο του Έντεμπε, στην Ουγκάντα, όπου ο τότε δικτάτορας Ίντι Αμίν προσέφερε την υποστήριξή του στους δράστες. Εκεί ξεκίνησε μια πολυήμερη ομηρία που συγκλόνισε ολόκληρο τον κόσμο.
Την ίδια ημέρα οι αεροπειρατές γνωστοποίησαν τα αιτήματά τους. Ζήτησαν την καταβολή λύτρων ύψους 5 εκατομμυρίων δολαρίων για την απελευθέρωση του αεροσκάφους, ενώ παράλληλα έδωσαν τελεσίγραφο έως την 1η Ιουλίου προς το Ισραήλ, τη Δυτική Γερμανία, τη Γαλλία, την Ελβετία και την Κένυα, απαιτώντας την αποφυλάκιση συνολικά 53 ατόμων που κρατούνταν για υποθέσεις τρομοκρατίας. Ξεκαθάρισαν μάλιστα ότι, αν τα αιτήματά τους δεν γίνονταν δεκτά έως τις 2 το μεσημέρι της ίδιας ημέρας, θα προχωρούσαν στην εκτέλεση όλων των ομήρων.
Στο Εντέμπε κρατήθηκαν περισσότεροι από 250 επιβάτες και μέλη του πληρώματος. Σταδιακά οι αεροπειρατές απελευθέρωσαν αρκετούς ομήρους, διατηρώντας όμως υπό κράτηση κυρίως Ισραηλινούς πολίτες και Εβραίους επιβάτες άλλων εθνικοτήτων. Η συγκεκριμένη επιλογή προκάλεσε έντονες διεθνείς αντιδράσεις, καθώς θύμιζε πρακτικές διαχωρισμού με βάση την εθνική και θρησκευτική ταυτότητα.
Οι αεροπειρατές απαιτούσαν την απελευθέρωση δεκάδων Παλαιστινίων και άλλων κρατουμένων από φυλακές του Ισραήλ και άλλων χωρών, απειλώντας ότι σε διαφορετική περίπτωση θα εκτελούσαν τους ομήρους. Το Ισραήλ βρέθηκε μπροστά σε ένα εξαιρετικά δύσκολο δίλημμα, καθώς η διαπραγμάτευση με τρομοκρατικές οργανώσεις θεωρούνταν ιδιαίτερα επικίνδυνη, ενώ ο χρόνος πίεζε ασφυκτικά.
Η επιχείρηση Εντέμπε
Τελικά, ύστερα από ημέρες μυστικού σχεδιασμού και συλλογής πληροφοριών, οι ισραηλινές ένοπλες δυνάμεις πραγματοποίησαν τη νύχτα της 3ης προς 4η Ιουλίου 1976 μια τολμηρή επιχείρηση διάσωσης. Ειδικές δυνάμεις ταξίδεψαν αεροπορικώς περισσότερα από 4.000 χιλιόμετρα μέχρι την Ουγκάντα και μέσα σε λίγα λεπτά εξουδετέρωσαν τους αεροπειρατές και μεγάλο μέρος των ουγκαντέζικων στρατιωτικών δυνάμεων που βρίσκονταν στο αεροδρόμιο.
Η επιχείρηση θεωρήθηκε στρατιωτικός άθλος και πέρασε στην ιστορία ως Επιχείρηση Εντέμπε ή Επιχείρηση Thunderbolt (Αστροπελέκι). Από τους περισσότερους ομήρους που διασώθηκαν, τρεις έχασαν τη ζωή τους κατά τη διάρκεια της επιχείρησης, ενώ μία ακόμη όμηρος, που είχε μεταφερθεί νωρίτερα σε νοσοκομείο της Καμπάλα, δολοφονήθηκε αργότερα κατ' εντολή του καθεστώτος του Ίντι Αμίν. Από την πλευρά των Ισραηλινών σκοτώθηκε ο επικεφαλής της επιχείρησης, Γιονάταν Νετανιάχου, αδελφός του μετέπειτα πρωθυπουργού του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου.
Η αφετηρία της αεροπειρατείας από την Αθήνα έφερε τότε στο επίκεντρο τη συζήτηση για τα μέτρα ασφαλείας στα ευρωπαϊκά αεροδρόμια. Εκείνη την περίοδο η Ελλάδα δεχόταν έντονη κριτική για τους ελέγχους στο αεροδρόμιο του Ελληνικού, καθώς οι τέσσερις αεροπειρατές είχαν καταφέρει να επιβιβαστούν οπλισμένοι στην πτήση χωρίς να εντοπιστούν. Το περιστατικό συνέβαλε στις σημαντικές αλλαγές που ακολούθησαν τα επόμενα χρόνια στον τρόπο διεξαγωγής των ελέγχων ασφαλείας στις αερομεταφορές διεθνώς.
Από το Ελληνικό στο Χόλιγουντ
Η υπόθεση του Εντέμπε δεν έμεινε μόνο στα βιβλία της ιστορίας. Η επιχείρηση αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση, με αρκετές παραγωγές να αναπαριστούν τα γεγονότα. Ανάμεσά τους ξεχωρίζει η ταινία 7 Days in Entebbe του 2018, με πρωταγωνιστές τους Ντάνιελ Μπριουλ και Ρόζαμουντ Πάικ, η οποία εστιάζει τόσο στην αεροπειρατεία όσο και στις πολιτικές και ανθρώπινες διαστάσεις της κρίσης.
Είχαν προηγηθεί επίσης οι τηλεταινίες Victory at Entebbe και Raid on Entebbe, που συνέβαλαν στη διατήρηση της ιστορίας στη συλλογική μνήμη.
Κάνε κλικ και δες περισσότερο
Flash.gr στην αναζήτηση της Google
